Druk van sociale media duwt 2 op de 3 Gen Z'ers in de schulden

• 65% van Gen Z belandt onder druk van sociale media in de schulden
• 24% van de boomers zegt dat financieel advies van influencers hun financiële situatie heeft verslechterd
• Spontane online aankopen daalden afgelopen jaar van 46% naar 26%
• 15% van de financieel kwetsbare consumenten kreeg enkel educatie van ouders
• Slechts 22% van de Nederlanders kreeg voldoende financiële educatie op school

Druk van sociale media leidt steeds vaker tot schulden. 21 procent van de Nederlandse consumenten zegt dat de invloed van sociale media hen in de schulden heeft gebracht. Onder generatie Z loopt dat op tot 65 procent. Dat blijkt uit het European Consumer Payment Report van Intrum. Het onderzoek is gebaseerd op een enquête onder ruim 20.000 consumenten in 20 Europese landen, waarvan 1.000 in Nederland. De uitkomsten komen op een moment waarop jongeren steeds vaker digitale hulpmiddelen inzetten voor financieel advies. Tijdens de Week van het Geld staat financiële weerbaarheid bovendien nadrukkelijk op de agenda.

Uit het rapport blijkt dat consumenten kritischer worden. Het aandeel dat vaker spontane online aankopen doet dan twee jaar geleden is fors gedaald. In Nederland ligt dat percentage op 26 procent. Ook de aantrekkingskracht van ‘koop nu, betaal later’ neemt af. Het aandeel consumenten dat leveranciers kiest op basis van deze betaaloptie daalde van 40 procent in 2024 naar 28 procent in 2025. Toch blijft de invloed van sociale media volgens Intrum Nederland groot. 21 procent raakt door de druk van de levensstijl van anderen op sociale media in de schulden. Onder Gen Z’ers loopt dit op tot 65 procent. Twee derde van de consumenten dat sociale media onrealistische financiële verwachtingen creëert. Opvallend is dat juist een kwart van de boomers aangeeft dat financieel advies van influencers op sociale media hun financiële situatie heeft verslechterd. 

Weerbaarheid begint in jeugd

Financiële kwetsbaarheid blijkt niet alleen een kwestie van inkomen, maar ook van opvoeding en educatie. Van de financieel meest kwetsbare groep groeide bijna de helft op in een huishouden waar geld vaak stress of ruzie veroorzaakte. Binnen deze groep zegt 15 procent goede financiële uitleg van hun ouders te hebben gekregen. Ook op school blijft het verschil zichtbaar: 8 procent van de groep financieel kwetsbare consumenten kreeg goede financiële educatie. “Schulden ontstaan zelden door één aankoop” zegt Michiel Dietz, Market Director van Intrum Nederland. “En wie weinig financiële basis meekrijgt thuis of op school, is gevoeliger voor druk van buitenaf.”

Kennisgat opvullen

Jongeren zoeken steeds vaker digitale financiële hulp. 62 procent van de Gen Z’ers gebruikt kunstmatige intelligentie om financiële voorwaarden en begrippen te kunnen begrijpen. Daarnaast voelt 47 procent van de consumenten zich meer comfortabel met de toepassing van AI in kredietbeslissingen dan twee jaar geleden. Denk hierbij aan geautomatiseerde betalingsherinneringen of chatbots. “Het lijkt erop dat kunstmatige intelligentie deels het gat vult dat financiële educatie heeft achtergelaten. Dat helpt bij het begrijpen van ingewikkelde voorwaarden. Tegelijk schuilt daarin een risico,” zegt Dietz. “Wie te veel vertrouwt op AI-hulpmiddelen, bouwt minder eigen financieel inzicht op. Daarnaast maken deze modellen soms fouten. Dat maakt consumenten op termijn kwetsbaarder.”

Meer lezen?